در شهرهای بزرگ افغانستان از جمله کابل، هرات و بلخ، شماری از زنان همچنان پشت فرمان می‌نشینند و در خیابان‌هایی که تحت کنترل نیروهای امنیتی طالبان و محتسبان امر به معروف این گروه قرار دارد، رانندگی می‌کنند.

رژیم طالبان صدور گواهینامه رانندگی برای زنان را ممنوع کرده است، با وجود این، برخی زنان هنوز برای رفت‌وآمد روزمره از خودرو استفاده می‌کنند؛ اقدامی که با فشار، تهدید و مزاحمت محتسبان امر به معروف طالبان همراه است. 

در دوران نظام جمهوریت، هیچ محدودیت یا ممنوعیتی برای رانندگی زنان در افغانستان وجود نداشت. پلیس ترافیک دوره‌های آموزشی رانندگی ویژه دختران و زنان برگزار می‌کرد و آنان بدون هیچ مانعی می‌توانستند گواهینامه بگیرند، اما با بازگشت طالبان به قدرت، پلیس ترافیک این گروه اعلام کرد که روند صدور گواهینامه رانندگی برای زنان و دختران متوقف و ممنوع شده است. 

مقدس (نام مستعار)، یک زن ساکن هرات، از جمله زنانی است که با وجود فشارها، همچنان رانندگی می‌کند. او می‌گوید برخلاف دوران جمهوریت، اکنون هنگام رانندگی مجبور است ماسک بزند و مانتو به سبک عربی، یعنی بلند و گشاد، بپوشد. با این حال، طی شش ماه اخیر، محتسبان امر به معروف طالبان در شهر هرات دست‌ کم چهار بار او را متوقف کرده‌اند. 

او به ایندیپندنت فارسی می‌گوید: «محتسبان امر به معروف طالبان با آن چپن‌های سفید مرا متوقف کردند تا می‌گویند دوباره رانندگی نکنم. این محتسبان می‌گویند که رانندگی زنان ممنوع است و نباید در خیابان‌ها رانندگی کنند.» 

مقدس می‌گوید به دلیل شرایط حاکم، مجبور است با احتیاط و نرمی با آنان صحبت کند و تعهد بدهد که دیگر رانندگی نخواهد کرد. او تاکید می‌کند که برای جلوگیری از توقیف خودرو و ایجاد مشکل بیشتر، ناچار است برخورد ملایم داشته باشد. با این حال، امیدوار است روزی فرا برسد که زنان و دختران بدون هیچ محدودیت و ممنوعیتی، همانند مردان در خیابان‌ها رانندگی کنند و شمار رانندگان زن افزایش یابد.

 تحقق این آرزو در شرایط کنونی افغانستان دشوار به نظر می‌رسد، اما او همچنان امیدوار است. 

در این میان، برخی خانواده‌ها نیز برای کاهش خطر، تنها در جاده‌های خارج شهر به دخترانشان اجازه رانندگی می‌دهند؛ آن هم بیشتر در سفرهای تفریحی که که حضور نیروهای طالبان و محتسبان امر به معروف کمتر است. 

یلدا، ۳۰ ساله، می‌گوید اغلب روزهای جمعه همراه خانواده‌ به خارج شهر هرات می‌رود و در بخشی از مسیر، برادرش اجازه می‌دهد که او رانندگی کند. او به ایندیپندنت فارسی می‌گوید که برادرش از ترس طالبان به او اجازه نمی‌دهد در داخل شهر رانندگی کند، زیرا نگران مزاحمت نیروهای این گروه و محتسبان امر به معروف است. 

او می‌گوید: «من خیلی دوست دارم داخل شهر و در مناطق شلوغ رانندگی کنم. رانندگی من خوب است. اگر طالبان نبودند، می‌توانستم با خیال راحت رانندگی کنم، اما حالا نمی شود. به امید آن روزی‌ام که زنان هم مثل مردان رانندگی کنند.» 

در دوره نخست حاکمیت طالبان بین سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱، نیز هیچ زن در افغانستان رانندگی نمی‌کرد و رانندگی زنان عملا به یک تابو تبدیل شده بود، اما در دوران جمهوریت، دختران و زنان به‌تدریج شروع به رانندگی کردند و این تابو را شکستند.

در سال‌های پایانی نظام جمهوریت، شمار زنان راننده در افغانستان افزایش یافت؛ یعنی همان زمانی که طالبان دفتر سیاسی خود را در قطر افتتاح کردند و سرگرم مذاکره با هیئت‌های آمریکایی و کشورهای منطقه بودند، ادعا می‌کردند به رعایت حقوق و آزادی‌های زنان متعهدند. با این حال، حتی در آن مقطع نیز بسیاری از زنان هشدار می‌دادند که در صورت بازگشت طالبان، حقوق آنان از جمله حق رانندگی محدود یا سلب خواهد شد و تاکید می‌کردند که این گروه به ارزش‌های حقوق بشری پایبند نیست. 

در دوران جمهوریت در شهرهای بزرگ افغانستان، آموزشگاه‌های رانندگی ویژه زنان راه‌اندازی شده بود. در این مراکز، مربیان زن و بدون دخالت مردان به دیگر زنان رانندگی یاد می‌دادند. شمار قابل‌توجهی از زنان هم از این فرصت استفاده کردند و رانندگی آموختند، اما با حاکمیت دوباره طالبان، فعالیت این آموزشگاه‌ها متوقف شد و به طور کامل تعطیل شدند.

با وجود این، برخی زنان مخفیانه به دیگر زنان آموزش رانندگی می‌دهند، اما از صدور گواهینامه خبری نیست و زنانی که آموزش می‌بینند، ناچارند بدون داشتن گواهینامه، با ترس از مواجهه با طالبان و محتسبان امر به معروف، در خیابان‌ها رانندگی کنند.